Πρέπει νὰ παρατήσουμε τὰ ὄνειρά μας, νὰ ἐγκαταλείψουμε τὶς παλιές μας πίστεις καὶ τὶς συμπάθειές μας ἀπὸ τὸν καιρὸ ποὺ δὲν εἴχαμε ἀρχίσει νὰ ζοῦμε. Ας μὴ χάνουμε καιρὸ σὲ στεῖρες λιτανεῖες ἢ σὲ ἐμετικοὺς μιμητισμούς.

Ἂς ἐγκαταλείψουμε αὐτὴν τὴν Εὐρώπη ποὺ δὲν σταματάει νὰ μιλάει γιὰ τὸν ἄνθρωπο κατασφάζοντάς τον ὅπου τὸν συναντήσει, σ᾽ ὅλες τὶς γωνιὲς τῶν ἴδιων της τῶν δρόμων, σ᾽ ὅλες τὶς γωνιὲς τοῦ κόσμου.

᾿Ἀπὸ αἰῶνες ἡ Εὐρώπη σταμάτησε τὴν πρόοδο τῶν ἄλλων ἀνθρώπων καὶ τοὺς ὑποδούλωσε στοὺς σκοπούς της καὶ στὴ δόξα της. ᾿Απὸ αἰῶνες στ᾿ ὄνομα μιᾶς ὑποτιθέμενης "πνευματικῆς περιπέτειας" πνίγει τὸ σύνολο σχεδὸν τῆς ἀνθρωπότητας. Κοιτάξτε την σήμερα νὰ ταλαντεύεται ἀνάμεσα στὴν πυρηνική διάλυση καὶ στὴν πνευματική διάλυση.

Ἡ Εὐρώπη πῆρε τὴν ἐξουσία τοῦ κόσμου μὲ θέρμη, κυνισμὸ καὶ βιαιότητα. Καὶ κοιτάξτε πόσο ἡ σκιὰ τῶν μνημείων της ἁπλώνεται καὶ πολλαπλασιάζεται. Κάθε κίνηση τῆς Εὐρώπης ἔκανε νὰ ραγίσουν τὰ σύνορα τοῦ χώρου κι ἐκεῖνα τῆς σκέψης. Ἡ Εὐρώπη ἀρνήθηκε κάθε ταπεινότητα, κάθε μετριοφροσύνη, ἀλλὰ καὶ κάθε φροντίδα, κάθε τρυφερότητα.

Τσιγγούνα δείχτηκε μόνο μὲ τὸν ἄνθρωπο, εὐτελής,σαρκοβόρα, φόνισσα μόνο μὲ τὸν ἄνθρωπο.

Λοιπὸν ἀδέρφια, πῶς δὲν καταλαβαίνετε πὼς μποροῦμε νὰ κάνουμε κάτι καλύτερο ἀπὸ τὸ ν᾿ ἀκολουθήσουμε αὐτὴν τὴν Εὐρώπη;

Αὐτὴ ἡ Εὐρώπη ποὺ δὲν ἔπαψε ποτὲ νὰ μιλάει γιὰ τὸν ἄνθρωπο, νὰ διακηρύσσει πὼς δὲν τὴν ἐνδιέφερε παρὰ ὁ ἄνθρωπος, ξέρουμε σήμερα μὲ τί βάσανα πλήρωσε ἡ ἀνθρωπότητα καθεμιὰ νίκη τοῦ πνεύματός της.

Ἐμπρός, σύντροφοι, τὸ εὐρωπαϊκὸ παιχνίδι ἔχει τελειώσει ὁριστικά, πρέπει νὰ βρεθεῖ κάτι ἄλλο. Μποροῦμε νὰ κάνουμε τὰ πάντα σήμερα, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι δὲν θὰ πιθηκίσουμε τὴν Εὐρώπη, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι δὲν θὰ μᾶς κυριαρχεῖ ὁ πόθος νὰ φτάσουμε τὴν Εὐρώπη.

Ἡ Εὐρώπη ἀπόκτησε μιὰ τέτοια ταχύτητα, τρελή κι ἀκανόνιστη, ποὺ ξεφεύγει σήμερα ἀπὸ κάθε ὁδηγό, ἀπὸ κάθε λογική, καὶ πηγαίνει μὲ φοβερὸν ἴλιγγο πρὸς ἀβύσσους ἀπὸ τὶς ὁποῖες θὰ ᾿πρεπε ν᾿ ἀπομακρυνθοῦμε τὸ γρηγορότερο... "

Από τον θεωρητικό της Αλγερινής επανάστασης Fantz Fanon

" Της γης οι κολασμένοι "

απόσπασμα από τον Επίλογο